Βιταμίνη D. Γιατί είναι τόσο σημαντική και σε ποια τρόφιμα απαντάται;

Η βιταμίνη D είναι ένα θρεπτικό συστατικό, απαραίτητο για την κατασκευή και τη διατήρηση υγιών οστών. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα οστά μπορούν να απορροφήσουν ασβέστιο με την παρουσία αυτής της βιταμίνης. Επιπλέον, διαθέτει αντιφλεγμονώδεις, αντιοξειδωτικές και νευροπροστατευτικές ιδιότητες οι οποίες βοηθούν στην υποστήριξη του ανοσοποιητικού μας συστήματος καθώς και στη σωστή λειτουργία των μυών και του εγκεφάλου [1]. Αποτελεί λιποδιαλυτή βιταμίνη, που σημαίνει ότι απορροφάται παρουσία λίπους!

Υπάρχουν 2 μορφές της βιταμίνης οι οποίες είναι σημαντικές για τη θρέψη: η βιταμίνη D2 και η βιταμίνη D3.

Η βιταμίνη D2 (ή αλλιώς εργοκαλσιφερόλη) λαμβάνεται από εμπλουτισμένα κυρίως τρόφιμα όπως τα δημητριακά, το γάλα και άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Η βιταμίνη D3 (χοληκαλσιφερόλη) σχηματίζεται φυσιολογικά στο δέρμα από την 7-δεϋδροχοληστερόλη σε μια φωτοχημική αντίδραση η οποία προωθείται από την υπεριώδη ακτινοβολία του ηλιακού φωτός [2].  Γι’αυτό το λόγο υπογραμμίζουμε ότι η βασική πηγή βιταμίνης D είναι ο ήλιος! Ωστόσο, εντοπίζεται και σε ορισμένα τρόφιμα όπως τα αυγά και τα λιπαρά ψάρια (π.χ. σολομός, τόνος, σκουμπρί) [3]. 

Αμφότερες, μετατρέπονται ενζυμικά στο ήπαρ στην ορμόνη 25-υδροξυβιταμίνη D και έπειτα στους νεφρούς σε 1,25-διϋδροξυβιταμίνη D. Η πρώτη (25-υδροξυβιταμίνη D), είναι η ορμόνη που μετράται κατά τον αιματολογικό έλεγχο για να διαπιστωθεί αν τα επίπεδα της βιταμίνης D στον οργανισμό βρίσκονται στα επιθυμητά πλαίσια [4].

Για τους περισσότερους ενήλικες, φυσιολογικές θεωρούνται κατά κύριο λόγο οι τιμές μεταξύ 20 και 40 ng/mL. Η παρέκκλιση των επιπέδων βιταμίνης D από τα επιθυμητά μπορεί να αποτελέσει ένδειξη διαταραχών οστών, προβλημάτων θρέψης, βλάβης οργάνου ή κάποιου άλλου ιατρικού προβλήματος [3].

Φυσικές πηγές βιταμίνης D:

• Λιπαρά ψάρια όπως τόνος, σολομός και σκουμπρί
• Μοσχαρίσιο συκώτι
• Τυριά
• Μανιτάρια
• Κρόκος αυγού

Μπορούμε επίσης να προσλάβουμε βιταμίνη D από εμπλουτισμένα τρόφιμα όπως:  

• Γάλα
• Δημητριακά πρωινού
• Χυμός πορτοκάλι
• Άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα, π.χ. γιαούρτι
• Ροφήματα σόγιας [5].

Πηγές:

1. Vitamin D | Mayo Clinic.
2. Nelson, D. L., & Cox, M. M. (2017). Lehninger principles of biochemistry (7th ed.). W.H. Freeman.

3. Vitamin D Test | MedlinePlus.

4. Vitamin D Tests | TESTING.COM

5. Vitamin D Deficiency | MedlinePlus.

---