Απώλεια βάρους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Τι συστήνεται;

6 min reading time

Η εγκυμοσύνη είναι μια φυσιολογική κατάσταση για τη ζωή και το σώμα της γυναίκας. Όλοι οι βιολογικοί μηχανισμοί, ακόμα και η ανατομία του γυναικείου σώματος λειτουργούν προκαθορισμένα και φυσιολογικά για να ανταπεξέλθουν στις νέες ανάγκες πλέον, από την πρώτη ημέρα εγκυμοσύνης μέχρι και την τελευταία!

Τι γίνεται όμως με την υπερβαρότητα και την παχυσαρκία; Πολλές έρευνες μέχρι σήμερα έχουν μελετήσει τη συσχέτιση του σωματικού βάρους με την εγκυμοσύνη. Πώς αυτό επηρεάζει τη μητέρα, την πορεία της εγκυμοσύνης αλλά και το έμβρυο, ποιες είναι οι κατευθυντήριες οδηγίες για την προσαύξηση του βάρους σε κάθε φάση της, η διατροφή που πρέπει να ακολουθείται κλπ.
Στο παρόν άρθρο λοιπόν, θα αναλύσουμε την απώλεια βάρους κατά τη διάρκεια μιας εγκυμοσύνης. Συστήνεται; Αν ναι, πότε; Είναι ασφαλής;…

Πότε είναι ιδανικό να χάσω βάρος για μια ασφαλή εγκυμοσύνη;

Βασικό κομμάτι μιας υγιούς εγκυμοσύνης είναι η εστίαση στην καθολική υγεία πριν από τη σύλληψη. Η επίτευξη ενός υγιούς βάρους πριν από την εγκυμοσύνη μπορεί να βελτιώσει τις πιθανότητες εγκυμοσύνης και να ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο επιπλοκών.
Η υπάρχουσα παχυσαρκία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αυξάνει τον κίνδυνο διαφόρων επιπλοκών, όπως:

  • Κίνδυνος αποβολής, θνησιγένειας και επαναλαμβανόμενων αποβολών
  • Διαβήτης κύησης
  • Μια επιπλοκή της εγκυμοσύνης που χαρακτηρίζεται από υψηλή αρτηριακή πίεση και σημάδια βλάβης σε άλλο σύστημα οργάνων -συχνά στους νεφρούς- (προεκλαμψία)
  • Καρδιακά προβλήματα
  • Απνοια ύπνου
  • Δύσκολος κολπικός τοκετός
  • Η ανάγκη για καισαρική τομή και ο κίνδυνος επιπλοκών της, όπως μολύνσεις πληγών [1].

Η πρώτη λοιπόν και βασική οδηγία για μια ομαλή, υγιή και ασφαλή εγκυμοσύνη είναι να μπούμε σε αυτή με ένα φυσιολογικό βάρος ΠΡΙΝ τη σύλληψη!

Έχοντας ξεκινήσει την εγκυμοσύνη όντας υπέρβαρη ή παχύσαρκη…

Εάν λοιπόν η έναρξη της κύησης συμβαίνει με ένα υπερβάλλον βάρος, τότε η πρώτη γραμμή συμβουλευτικής είναι η μέριμνα για την υγιή και ισορροπημένη προσαύξηση βάρους ανάλογα με το τρίμηνο κύησης και το ΔΜΣ της εγκύου.

Όλοι ξέρουμε το γνωμικό που λέει ότι οι έγκυες γυναίκες «τρώνε για δύο»..!
Κάτι τέτοιο όμως ΔΕΝ ισχύει και μάλιστα μπορεί να είναι και επικίνδυνη αυτή η υπερκατανάλωση φαγητού κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Αντί να «τρώμε για δύο», ας σκεφτούμε «να τρώμε δύο φορές πιο υγιεινά»!

Εάν πρόκειται για εγκυμοσύνη με ένα έμβρυο, χρειάζονται επιπλέον περίπου 340 θερμίδες την ημέρα ξεκινώντας από το δεύτερο τρίμηνο (και λίγο περισσότερες από το τρίτο τρίμηνο). Για να καταλάβουμε καλύτερα, σκεφτείτε ότι αυτός είναι περίπου ο αριθμός των θερμίδων 3 ποτηριών γάλακτος με χαμηλά λιπαρά και 1 τοστ με αλλαντικό-τυρί-λαχανικά!
Όσον αφορά στη δίδυμη κύηση, οι ανάγκες αυξάνονται σε περίπου 600 θερμίδες επιπλέον την ημέρα, ενώ σε γυναίκες με τρίδυμα σε 900 επιπλέον θερμίδες την ημέρα.

Η αύξηση βάρους εξαρτάται από τη συνολική υγεία και το δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) πριν μείνετε έγκυος. Ένα απλό παράδειγμα, εάν ήσαστε ελλιποβαρείς πριν την εγκυμοσύνη, θα πρέπει να πάρετε περισσότερο βάρος από μια γυναίκα που είχε φυσιολογικό βάρος πριν από την εγκυμοσύνη. Εάν ήσαστε υπέρβαρες ή παχύσαρκες πριν την εγκυμοσύνη, θα πρέπει να πάρετε λιγότερο βάρος.

Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) πριν την εγκυμοσύνηΣυνιστώμενη αύξηση βάρους στην εγκυμοσύνη με ένα έμβρυο (σε λίβρες)*Συνιστώμενη αύξηση βάρους στην εγκυμοσύνη με δίδυμα (σε λίβρες
< 18.5 (ελλιποβαρής)28 – 40Άγνωστο
18.5 – 24.9 (φυσιολογικό βάρος)25 – 3537 – 54
25.0 – 29.9 (υπέρβαρος)15 – 25 (7-11 κιλά)31 – 50
> 30.0 (παχύσαρκος)11 – 20 (5-9 κιλά)25 – 42
*Υπολογίζοντας ότι το πρώτο 3μηνο ή αύξηση ήταν μεταξύ 1.1 – 4.4 pounds. Πηγή: Institute of Medicine and National Research Council. 2009. Weight Gain During Pregnancy: Reexamining the Guidelines. Washington, DC: The National Academies Press [2].

«Να κάνω δίαιτα απώλειας βάρους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης;»

Η απώλεια βάρους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο μακροσωμίας του εμβρύου και ανάγκης για καισαρική τομή. Ωστόσο, ταυτόχρονα δεδομένης και της συσχέτισης με χαμηλό βάρος γέννησης, δεν συνιστάται επί του παρόντος. Από την άλλη, η υπερβολική αύξηση βάρους κατά την κύηση είναι γνωστό ότι σχετίζεται με πολλαπλές δυσμενείς επιπτώσεις στο έμβρυο και στη μητέρα. Οι παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να είναι χρήσιμες για τη μείωση της υπερβολικής αύξησης βάρους, αλλά δεν έχουν αποδειχθεί ευεργετικές για τις περισσότερες δυσμενείς εκβάσεις της εγκυμοσύνης. Απαιτείται περισσότερη έρευνα πριν γίνουν συστάσεις για απώλεια βάρους σε γυναίκες με παχυσαρκία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης [3].

Επιπλέον, οι κατευθυντήριες οδηγίες του IOM (Institute of Medicine) του 2009 [6], συνιστούν συγκεκριμένα εύρη αύξησης βάρους, αλλά όχι απώλειας, σε μια προσπάθεια να εξισορροπηθούν οι κίνδυνοι πρόωρου τοκετού, παιδικής παχυσαρκίας, καισαρικής τομής και διατήρησης βάρους μετά τον τοκετό [4].

Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι, η απώλεια βάρους κατά τη διάρκεια της κύησης πάνω από 1 μονάδα στο ΔΜΣ συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο ελλιποβαρών και μικρόσωμων αναπτυξιακά μωρών σε σχέση με τις εβδομάδες κύησης, μεταξύ βέβαια, ελλιποβαρών και φυσιολογικού βάρους γυναικών.
Από την άλλη, η απώλεια βάρους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης κατά 2 μονάδες στο ΔΜΣ συσχετίστηκε με μειωμένο κίνδυνο υποτροπιάζουσας προεκλαμψίας σε υπέρβαρες και παχύσαρκες γυναίκες [5].

Συμπερασματικά

Η μείωση του βάρους κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να έχει θετικό αποτέλεσμα σε πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως αυτή της προεκλαμψίας και σε γυναίκες με αυξημένο ΔΜΣ και πάλι με ελεγχόμενο ρυθμό μείωσης.
Πρωταρχικά, αυτά που συστήνονται είναι να φροντίζουμε το βάρος μας και τη συνολική υγεία μας πριν την έναρξη της κύησης και να ακολουθούμε τις συστάσεις για την αύξηση του βάρους κατά την εγκυμοσύνη ανάλογα με το ΔΜΣ, την κατάσταση της υγείας και το τρίμηνο που βρισκόμαστε.


*Εάν νιώθετε ότι θα επωφεληθείτε από μια απώλεια βάρους, θα πρέπει ΠΑΝΤΑ να ρωτάτε τους ειδικούς και να παρακολουθήστε από το γιατρό και το διαιτολόγο σας, με εξατομικευμένη προσέγγιση. Θα πρέπει να παρακολουθείται η κατάσταση της υγείας μητέρας-εμβρύου, η διατροφή ώστε να είναι υπερπλήρης σε θρεπτικά συστατικά για αποφυγή προβλημάτων υγείας -και ΟΧΙ ΣΤΕΡΗΤΙΚΗ- και η ακολούθηση μιας ήπιας άσκησης μετά από οδηγίες γιατρού και γυμναστή.


Βιβλιογραφικές αναφορές

[1]: Mayo Clinic, Why is weight loss before pregnancy important?, April 19, 2022.

[2]: The American College of Obstetricians and Gynecologists, Nutrition During Pregnancy, March 2022.

[3]: Macie L Champion, Lorie M Harper, Gestational Weight Gain: Update on Outcomes and Interventions, Curr Diab Rep. 2020 Feb 27;20(3):11.

[4]: Mufiza Zia Kapadia et al.,Weight Loss Instead of Weight Gain within the Guidelines in Obese Women during Pregnancy: A Systematic Review and Meta-Analyses of Maternal and Infant Outcomes, Journals Plos One, July 21, 2015.

[5]: Maya Tabet et al., Pregnancy Outcomes after Preeclampsia: The Effects of Interpregnancy Weight Change, Am J Perinatol. 2021 Nov;38(13):1393-1402.

[6]: Tiffany A. Moore Simas et al., Institute of Medicine 2009 Gestational Weight Gain Guideline Knowledge: Survey of Obstetrics/Gynecology and Family Medicine Residents of the United States, Birth. 2013 Dec; 40(4): 237–246.

Activeat Team – Η ομάδα του Activeat

2410551537

Λάμπρου Κατσώνη 22, Λάρισα