Δίαιτα FODMAP: Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Για να ξεκινήσουμε, θα πρέπει να αποσαφηνιστεί ο όρος “FODMAP”. Ο όρος λοιπόν αναφέρεται στους Ζυμώσιμους Ολιγο-, Δι-, Μονο-σακχαρίτες Και Πολυόλες που βρίσκονται σε ποικιλία κοινών τροφίμων, όπως γαλακτοκομικά προϊόντα, σιτάρι και άλλους σπόρους, όσπρια, μέλι, γλυκαντικά, καθώς και σε φρούτα και λαχανικά. Περιγράφει αυτούς τους ανεπαρκώς απορροφούμενους υδατάνθρακες βραχείας αλύσου που μπορούν, περνώντας στο παχύ έντερο, να οδηγήσουν σε υπερβολική συσσώρευση υγρών και αερίων, με αποτέλεσμα φούσκωμα, μετεωρισμό, κοιλιακό άλγος και άλλες διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος [1].

Ποια είναι τα FODMAPs στη διατροφή;

Φρουκτόζη (κάποια φρούτα, μέλι, σιρόπι καλαμποκιού υψηλής περιεκτικότητας σε φρουκτόζη)

Λακτόζη (γαλακτοκομικά προϊόντα)

Φρουκτάνες (σιτάρι, κρεμμύδι, σκόρδο)

Γαλακτάνια (φασόλια, φακές, σόγια, αμυλώδη λαχανικά)

Πολυόλες (γλυκαντικά σε -ολη, όπως σορβιτόλη, μανιτόλη, ξυλιτόλη, μαλτιτόλη, φρούτα με κουκούτσι όπως αβοκάντο, βερίκοκα, κεράσια, νεκταρίνια, ροδάκινα, δαμάσκηνα) [2].

Σε ποιες περιπτώσεις συστήνεται μια δίαιτα χαμηλή σε FODMAPs;

Ο περιορισμός των FODMAPs βελτιώνει συνολικά τα συμπτώματα όπως το κοιλιακό άλγος, το φούσκωμα, τα αέρια και τη διάρροια σε ασθενείς με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ), πιθανώς λόγω της μείωσης του οσμωτικού φορτίου και της παραγωγής αερίου από τη ζύμωση των σακχάρων. Υπάρχουν βέβαια και ορισμένες περιπτώσεις που φαίνεται να βοηθά και σε άλλες ασθένειες με παρόμοια συμπτώματα, όπως σε ασθενείς με κάποια ιδιοπαθή φλεγμονώδη νόσο του εντέρου (ΙΦΝΕ). Για παράδειγμα, η μείωση της πρόσληψης FODMAP από τη διατροφή βελτίωσε την παραγωγή και τη συνοχή των κοπράνων σε ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα [3,4].

Πώς πρέπει να εφαρμόζεται στην πράξη μια δίαιτα χαμηλή σε FODMAPs;

Η βασική οδηγία είναι η εξής:

Ακολουθούμε τη δίαιτα για 4 εώς 6 εβδομάδες.
Στη συνέχεια, προσθέτουμε με εναλλαγές, ομάδες τροφίμων που είναι υψηλά σε FODMAP (παράδειγμα, φρούτα με κουκούτσια, λαχανικά). Αυτό είναι πολύ σημαντικό, καθώς τα FODMAPs είναι φυσικά πρεβιοτικά, δηλαδή συμβάλλουν την ανάπτυξη των καλών βακτηρίων, στο μικροβίωμα, του γαστρεντερικού σωλήνα. Επομένως, ο μακροπρόθεσμος ή ο δια βίου αποκλεισμός αυτών των τροφίμων μπορεί να έχει και δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία αντί να δράσει βοηθητικά

Επίσης σημαντικό είναι να διαβάζουμε τις ετικέτες των τροφίμων, ώστε να αναγνωρίζουμε τρόφιμα με υψηλά FODMAPs π.χ. μέλι, σιτάρι, σόγια, μανιτόλη. Βέβαια, ένα τρόφιμο που όντως μπορεί να περιέχει κάποιο συστατικό υψηλό σε FODMAP, είναι δυνατόν να καταναλωθεί, εάν αναγράφεται στα τελευταία συστατικά της διατροφικής ετικέτας του προϊόντος.

Όσον αφορά στα δημητριακά, υπάρχουν δημητριακά με χαμηλά FODMAPs, όπως είναι η πατάτα, το κινόα (ψευδοδημητριακό), το ρύζι.

Προσοχή! Εάν έχετε συμπτώματα και ειδικά σε διαρροϊκού τύπου ΣΕΕ, μετά τη μεγάλη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, τα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με την υπερβολική πρόσληψη φυτικών ινών και δευτερευόντως από τα FODMAPs που μπορεί να περιέχουν.

~Επικοινωνείτε πάντα μαζί μας για ό,τι επιπλέον χρειάζεστε!~

Βιβλιογραφικές αναφορές:
[1]: Massimo Bellini et al., Low FODMAP Diet: Evidence, Doubts, and Hopes, Nutrients 2020 Jan 4;12(1):148.

[2]: Pasquale Mansueto et al., Role of FODMAPs in Patients With Irritable Bowel Syndrome, Nutr Clin Pract. 2015 Oct;30(5):665-82.

[3]: Muir JG., Gibson PR. Gastroenterol Hepatol (N Y). 2013 Jul;9(7):450-2. The Low FODMAP Diet for Treatment of Irritable Bowel Syndrome and Other Gastrointestinal Disorders.

[4]: Heidi M Staudacher, Kevin Whelan, The low FODMAP diet: recent advances in understanding its mechanisms and efficacy in IBS, Gut 2017;66:1517-1527.