Βιταμίνη Β12. Ο ρόλος της για την υγεία μας και τα αίτια που οδηγούν σε ανεπάρκεια

Η Β12 ή αλλιώς κοβαλαμίνη, είναι μια υδατοδιαλυτή βιταμίνη απαραίτητη για την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων. Παίζει επίσης σημαντικότατο ρόλο στη σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος και στη σύνθεση του DNA.

Η βιταμίνη Β12, μαζί με το ασβέστιο, το φυλλικό οξύ και τη βιταμίνη D, αποτελεί βασικό θρεπτικό συστατικό που πρέπει να προσλαμβάνεται από τους ηλικιωμένους ιδιαιτέρως, καθώς η απορρόφηση αυτών σε αυτή την ηλικία είναι μειωμένη.
Τα επίπεδά της εξετάζονται συνήθως μαζί με αυτά του φυλλικού οξέος. Αυτό συμβαίνει διότι, για να διερευνηθούν τα αίτια της μακροκυτταρικής αναιμίας, εάν υπάρχει, χρειάζεται ο προσδιορισμός των επιπέδων και των δύο βιταμινών.

Οι φυσιολογικές τιμές της στο αίμα είναι 100-700 pg/ml.

Οι διατροφικής φύσεως αιτίες για την παρουσία μεγαλοβλαστικής ή μακροκυτταρικής αναιμίας σχετίζονται άμεσα με τη διαθεσιμότητα της βιταμίνης Β12 και του φυλλικού οξέος στο μυελό των οστών. Εάν λοιπόν βρεθεί ότι ο λόγος της αναιμίας εστιάζει κυρίως στην ανεπάρκεια βιταμίνης Β12, τότε θα πρέπει να διερευνηθούν τα αίτια για την υφιστάμενη ανεπάρκεια.

Πιθανά αίτια ανεπάρκειας βιταμίνης Β12:

Πρωταρχικά, η συγκεκριμένη βιταμίνη προσλαμβάνεται μόνο από ζωικής προέλευσης προϊόντα (ζωική πρωτεϊνη = κρέας ή κάποια εμπλουτισμένα τρόφιμα όπως ορισμένα δημητριακά πρωινού) και η απορρόφησή της απαιτεί παρουσία ενδογενούς παράγοντα. Επομένως, ανεπάρκεια μπορεί να παρουσιάσουν τα άτομα με μειωμένη πρόσληψη της βιταμίνης από τη διατροφή τους ή και τα άτομα με προβλήματα δυσαπορρόφησης όπως έχει προαναφερθεί.

Επιπλέον, σε άτομα μετά από γαστρεκτομή εμφανίζεται δυσαπορρόφηση της κοβαλαμίνης. Το γεγονός αυτό οφείλεται στην υποχλωρυδρία των ασθενών αυτών, η οποία δεν επιτρέπει την πρωτεόλυση της βιταμίνης.

Ανεπάρκεια του ενδογενούς παράγοντα και άρα δυσαπορρόφηση της κοβαλαμίνης παρατηρείται και σε περιπτώσεις μετά από μερική γαστρεκτομή, μετά από απώλεια ή ατροφία του γαστρικού επιθηλίου που εκκρίνει απαραίτητα οξέα, καθώς και μετά από περιπτώσεις στάσης του εντέρου όπου τα βακτηρίδια ανταγωνίζονται στην ουσία τη σύνδεση της κοβαλαμίνης με τον ενδογενή παράγοντα.

Τέλος, σε παθήσεις όπως η κοιλιοκάκη ή διάφορες εντερίτιδες μπορεί και πάλι να παρουσιαστεί ανεπάρκεια βιταμίνης Β12.

Καταλήγοντας, γνωρίζοντας όλα τα παραπάνω ευρήματα, θα μπορέσουμε να προλάβουμε αλλά και να αντιμετωπίσουμε ό,τι προκαλεί την ανεπάρκεια της κοβαλαμίνης, αλλά και ό,τι επιφέρει στη συνέχεια η ίδια η ανεπάρκεια (αναιμία κλπ).
Είναι πολύ σημαντικό να εξετάζουμε τις τιμές της! Αν δεν είναι επαρκής η πρόσληψή της από τη διατροφή μέσω της ζωικής προέλευσης πρωτεϊνης, ίσως χρειαστεί η λήψη συμπληρώματος πάντα με τις οδηγίες του ιατρού που μας παρακολουθεί και του διαιτολόγου μας.

Πηγή
Αντώνιος Ζαμπέλας, 2014. Κλινική διαιτολογία και διατροφή με στοιχεία παθολογίας. Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης.