Φυλλικό οξύ. Φυσιολογικές τιμές του και διατροφικές πηγές.
3 min reading time
Το φυλλικό οξύ (βιταμίνη Β-9) είναι σημαντικό για τον σχηματισμό ερυθρών αιμοσφαιρίων και για την υγιή ανάπτυξη, ωρίμανση και λειτουργία των κυττάρων [1]. Συμμετέχει στο μεταβολισμό των αμινοξέων και των νουκλεοτιδίων και άρα, στη σύνθεση του DNA [2].
Eίναι ζωτικής σημασίας κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης, καθώς σχετίζεται με τη μείωση του κινδύνου γενετικών ανωμαλιών του εγκεφάλου και της σπονδυλικής στήλης του εμβρύου [1].
Το φυλλικό οξύ σχηματίζεται από μικρόβια στον εντερικό αυλό και αποθηκεύεται στο ήπαρ [2].
Σε ποιες τροφές απαντάται;
Το φυλλικό οξύ βρίσκεται κυρίως σε σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, φασόλια, μπιζέλια και ξηρούς καρπούς. Φρούτα πλούσια σε φυλλικό οξύ αποτελούν τα πορτοκάλια, τα λεμόνια, οι μπανάνες, τα πεπόνια και οι φράουλες. Επιπλέον, μπορούμε να το βρούμε σε ορισμένα εμπλουτισμένα τρόφιμα, όπως τα δημητριακά [1].
Οι φυσιολογικές τιμές του στον ορό είναι μεταξύ 2-20 ng/ml.
Ανεπάρκεια φυλλικού οξέος
Μια δίαιτα χωρίς τροφές πλούσιες σε φυλλικό οξύ μπορεί να οδηγήσει σε ανεπάρκεια. Επίσης, η μείωση της απορρόφησης, μεταφοράς και χρησιμοποίησής του μπορούν επίσης, μεμονωμένα ή σε συνδυασμό, να οδηγήσουν σε ανεπάρκεια αυτού.
Η ανεπάρκεια λόγω κακής διατροφής, εμφανίζεται αρκετά συχνά. Η περιεκτικότητα των τροφών σε φυλλικό οξύ που περιορίζεται το χειμώνα, οι τρόποι μαγειρέματος μπορούν να καταστρέψουν τα παράγωγά του, ορισμένες ασθένειες που οδηγούν σε ανορεξία, η κοιλιοκάκη, η ψυχογενής ανορεξία ή βουλιμία, ο αλκοολισμός και οι ακραίες δίαιτες, αποτελούν κάποιες από τις καταστάσεις που συνεπάγονται ανεπάρκεια φυλλικού οξέος [1,2].
Άλλες κατηγορίες κινδύνου περιλαμβάνουν, τους ηλικιωμένους χωρίς οδοντοστοιχία, άτομα με αναπηρία και χωρίς επίβλεψη και ακόμα, ψυχιατρικούς ασθενείς. Επίσης, πολλά φάρμακα όπως, η μεθοτρεξάτη και τα αντιεπιληπτικά, επιδρούν στο μεταβολισμό του φυλλικού οξέος σε διάφορα στάδια [2].
Ποια είναι λοιπόν η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη φυλλικού οξέος;
Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη για το φυλλικό οξύ στους ενήλικες είναι τα 400 mg. Οι ενήλικες γυναίκες που σχεδιάζουν μια επερχόμενη εγκυμοσύνη θα πρέπει να συμβουλεύονται πρωταρχικά το γιατρό και το διαιτολόγο τους και να λαμβάνουν 400 έως 1.000 mg φυλλικού οξέος την ημέρα.
Εάν οι ανάγκες των ατόμων, που έχουν ανεπάρκεια ή είναι σε ομάδες κινδύνου για ανεπάρκεια αυτής της βιταμίνης, δεν καλύπτονται από τη διατροφή τότε θα προταθεί η λήψη συμπληρώματος [1,2].
Πηγές
[1]: Mayo Clinic, Folate (folic acid). Feb. 23, 2021.
[2]: Αντώνιος Ζαμπέλας , 2014. Κλινική διαιτολογία και διατροφή με στοιχεία παθολογίας, Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης.
